Doggersbank, kraamkamer van de Noordzee

De Doggersbank is een uniek gebied met een hoge diversiteit aan leefgebieden en diersoorten, een belangrijke kraamkamer voor haaien, roggen, haring en kabeljauw en het hele jaar een rijk voedselgebied voor walvissen en zeevogels. De Doggersbank is ook een kraamkamer voor verhalen over verleden, heden en toekomst van onze relatie met de zee. Dit verdronken land verbond tot het einde van de ijstijd het Verenigd Koninkrijk met Europa, terwijl Neanderthalers er jaagden op wolharige neushoorns, mammoeten en rendieren. Met het intreden van het Holoceen, zo’n 7.000 jaar geleden, kregen de bewoners van de Doggersbank te maken met grote klimaatveranderingen waardoor het zeewater steeg en het gebied in de golven verdween.

internationale politieke en economische belangen

Opgedeeld in een Brits, Nederlands, Duits en Deens deel is de Doggersbank het toneel van vele internationale politieke en economische belangen op het gebied van onder andere scheepvaart, visserij en energie. Op papier is de Doggersbank misschien goed beschermd, in werkelijkheid wordt dit zeegebied nog immer gezien als industrieel wingewest en zijn de ecologische ambities ondermaats. De Doggersbank staat symbool voor onze omgang met de zee: we gebruiken haar niet alleen, we putten haar uit. Tegelijkertijd proberen we op papier een parallelle werkelijkheid te creëren die de suggestie wekt dat de zee wordt beschermd. Wetenschappelijke rapporten, beleidsdocumenten, wet- en regelgeving, nieuwe ambities en doelstellingen stapelen zich op, maar effectieve beschermingsmaatregelen zijn er niet of nauwelijks.

Levend lichaam

Wanneer zijn we eigenlijk gaan accepteren dat de Noordzee wordt gebruikt als industriegebied? De Noordzee is een levend lichaam, met alle karakteristieken van een persoon of een familielid, een entiteit die een betere plek aan de onderhandelingstafel verdient. Maar de zee ook daadwerkelijk op die manier zien? Zo ver zijn we helaas nog niet. De Nederlandse samenleving, met een belangrijke rol voor politiek, beleidsmakers en bedrijfsleven, verwaarloost belangrijke wetenschappelijke kennis en het voorzorgsbeginsel. In plaats daarvan schuiven we fundamentele keuzes, verbeteringen en onderhandelingen tussen onszelf en onze leefomgeving telkens weer voor ons uit.

School of Dogger Bank

Om het tij te keren en het ecosysteem te behoeden van een onomkeerbare ineenstorting, pleiten de Ambassade van de Noordzee en Stichting Doggerland voor echte bescherming van de Noordzee, te beginnen met de op papier beschermde zeegebieden, een veel hogere ambitie voor herstel en democratisering van het Noordzeegesprek. Onder de noemer School of Dogger Bank organiseren we een onderzoeks- en verbeeldingsprogramma. Naast de juridische procedures en het programma voor rewilding en rifherstel bieden we hiermee een vrije ruimte en lerende gemeenschap die met verschillende casussen aan de slag gaan. De School of Dogger Bank gaat de komende jaren samenwerken met uiteenlopende maatschappelijke, culturele en kennisinstellingen, om met elkaar het democratisch gesprek over de Noordzee en Doggersbank een impuls te geven. 

Wanneer het ons lukt om een van de drukste zeeën ter wereld tijd, rust en ruimte te geven om zichzelf te herstellen, dan kan de Doggersbank niet alleen weer een sterk en kloppend hart worden van de Noordzee, maar ook een inspiratiebron voor samenwerking en grootschalig herstel van het ecosysteem.

Beeld:

De Noordzee, met Aanwijzingsbesluit Doggersbank met kaarten, 33 A4-pagina’s. Beeld: Gundega Strauberga & Andong Zheng;

De Doggersbank in het hart van de Noordzee. Beeld: Ziega van den Berk, 2020